Saga Norðuráls

 

Norðurál er í eigu Century Aluminum sem er með höfuðstöðvar í Chicago í Illinois í Bandaríkjunum. Century Aluminum á fjögur önnur álver í Bandaríkjunum.

 

Century Aluminum festi kaup á Norðuráli í apríl 2004 en áður var fyrirtækið dótturfyrirtæki Columbia Ventures Corporation (CVC) sem er með höfuðstöðvar í Vancouver, Washington í Bandaríkjunum og er í eigu Kenneth D. Peterson Jr.

 

Árið 1995 ákvað CVC að reisa nýtt álver. Eftir að ýmsir möguleikar höfðu verið athugaðir var ákveðið að álverið yrði reist utan Bandaríkjanna. Í ágúst 1996 varð ljóst að Ísland væri besti kosturinn og var fyrsta skóflustungan að Norðuráli á Grundartanga tekin í apríl árið 1997. Aðeins 14 mánuðum síðar eða í júní 1998 var fyrsta kerið gangsett.

 

Framleiðslugeta Norðuráls var í fyrsta áfanga 60.000 tonn á ári og sumarið 2001 var hún aukin í 90.000 tonn á ári með gangsetningu annars áfanga.  Á árinu 2006 var framleiðslugetan aukin í 220 þúsund tonn og í 260 þúsund tonn árið 2007. Nú eru um 313.000 tonn af áli framleidd á Grundartanga. 

 

Norðurál er eitt stærsta iðnfyrirtæki á Íslandi og er stofnkostnaður þess um 900 milljónir Bandaríkjadala og brúttóársvelta um 500 milljónir dollara. Með Norðuráli breyta Íslendingar hluta þeirrar miklu orku sem landið okkar býr yfir í útflutningsverðmæti og ýta undir vistvæna orkunotkun.

 

85% áldósa endurunnar

Mikill orkusparnaður fylgir endurvinnslu á áli, allt að 95% miðað við frumframleiðslu. Endurunna álið er t.d. notað við framleiðslu nýrra bíla, í vélarhluta, í klæðningar á byggingum og í reiðhjól. Í Evrópu kemur um helmingur áls, sem notað er í drykkjardósir, úr endurunnu áli. Þar er eftirspurnin gríðarleg enda eru 7 af hverjum 10 drykkjarílátum úr áli.

Lítið bar á endurvinnslu áls þar til seint á sjöunda áratugi síðustu aldar. Nú er svo komið að Norðurlandabúar skila 85% áldósa í endurvinnslu.