Saga Norðuráls

 

Norðurál er í eigu Century Aluminum sem er með höfuðstöðvar í Chicago í Illinois í Bandaríkjunum. Century Aluminum á fjögur önnur álver í Bandaríkjunum.

 

Century Aluminum festi kaup á Norðuráli í apríl 2004 en áður var fyrirtækið dótturfyrirtæki Columbia Ventures Corporation (CVC) sem er með höfuðstöðvar í Vancouver, Washington í Bandaríkjunum og er í eigu Kenneth D. Peterson Jr.

 

Árið 1995 ákvað CVC að reisa nýtt álver. Eftir að ýmsir möguleikar höfðu verið athugaðir var ákveðið að álverið yrði reist utan Bandaríkjanna. Í ágúst 1996 varð ljóst að Ísland væri besti kosturinn og var fyrsta skóflustungan að Norðuráli á Grundartanga tekin í apríl árið 1997. Aðeins 14 mánuðum síðar eða í júní 1998 var fyrsta kerið gangsett.

 

Framleiðslugeta Norðuráls var í fyrsta áfanga 60.000 tonn á ári og sumarið 2001 var hún aukin í 90.000 tonn á ári með gangsetningu annars áfanga.  Á árinu 2006 var framleiðslugetan aukin í 220 þúsund tonn og í 260 þúsund tonn árið 2007. Nú eru um 313.000 tonn af áli framleidd á Grundartanga. 

 

Norðurál er eitt stærsta iðnfyrirtæki á Íslandi og er stofnkostnaður þess um 900 milljónir Bandaríkjadala og brúttóársvelta um 500 milljónir dollara. Með Norðuráli breyta Íslendingar hluta þeirrar miklu orku sem landið okkar býr yfir í útflutningsverðmæti og ýta undir vistvæna orkunotkun.

 

Andhverfa jarðar

Ál tekur á sig ýmsar myndir. Það eru ekki bara nytjahlutir, heldur líka listaverk af öllum stærðum og gerðum. Flest höfum við gengið fram hjá álmönnunum hennar Steinunnar Þórarinsdóttur listamanns í Flugstöð Leifs Eiríkssonar, eða jafnvel gengið inn í listaverkið sjálft og upplifað okkur sem miðpunkt þess.

Sum okkar hafa líka séð álveru Steinunnar í Vík í Mýrdal sem tyllir sér á tá og ber við himin á stalli sínum. Áferðin gerir það að verkum að á björtum degi rennur listaverkið inn í heildina. Fær hlutdeild í heiminum. Eilífðinni.